درس اخلاق استاد آیت الله بنایی کاشی؛ آبان 1401- قزوین هیئت میثم تمار

سرفصل:

5. فلسفه جلسات ختم صلوات و حدیث کساء ؟
5. صحیفه سجادیه کلاس دوم دین... !
5. تقوا؛ عمل به واجبات و ترک محرمات ( همینقدر آسان یا سخت ! )
5. سابقه 1000 ساله جلسات ختم صلوات
5. نسخه طلایی شیخ مفید برای رفع گرفتاریxadها
5. شانس یا امداد غیبی !

یکی از توفیقات بزرگ برای ما انسانxadها این است که میxadتوانیم با هم مجالست داشته باشیم. این همنشینیxadها معمولا بهانهxadهای خیر دارد و باری به هر جهت کار نمیxadکند. این نشستنxadها و با هم بودنxadها هرچند به ظاهر مثلا هفتهxadای یک بار و یا مدتی یک بار باشد اما فواید و برکات زیادی برای انسان دارد. یکی از این فواید که در روایات آمده با این مضمون است: " وقتی مومنین دور هم جمع میxadشوند ملائکه در آن محل بیشتر حاضر میxadشوند " وجود ملائکه یعنی وجود رحمت خدا. آن جایی که ملائکه هستند بلا نازل نمیxadشود بلکه تماما خیر است و این خیر هم افزون است. در روایت داریم که وقتی به دنبال برکت هستید دور هم جمع شوید و مجالست داشته باشید، حال همدگیر را جویا شوید، ذکر خود را داشته باشید و از برنامهxadهای خود در راستای بندگی خدا، خوبیxadها، به هم رسیدنxadها و... بگویید و عملا در همان راستا حرکتی انجام دهید و باری از دوش یکدیگر بردارید. این موضوع سبب می شود که ملائکه در محل همنشینی شما تجمع کنند و تجمع ملائکه هم یعنی خیر و خوبی و برکت. مجالس ختم صلوات مثل جلسه شما ( منظور هیئت میثم تمار قزوین ) که ذکر صلوات دارد سابقه هزار ساله دارد. شیخ مفید رحمت الله علیه استاد شیخ طوسی؛ از بزرگان شیعه و مبدع فقه اجتهادی در تاریخ تشیع است که توسط ایشان بحث استنباط و اجتهاد به صورت رسمی آغاز و کتاب نوشته میxadشود. داریم که وقتی شیخ مفید خیلی به مشکل برمیxadخوردند، جلسه ختم صلوات میxadگرفت. کارهای این بزرگواران با عموم مردم فرق میxadکند. این بزرگان دین خصوصا در مباحث دینی بدون مبنا و معیار و ملاک کاری را انجام نمیxadدهند و از خودشان چیزی نمیxadسازند. ختم صلوات به وسیله این بزرگان باب شد. ختم صلوات گذشته از خیرها و خوبی هایی که دارد، وقتی با حدیث کساء ملزم میxadشود؛ اینxadها مکمل هم هستند. ( در ادامه استاد به متن حدیث کسا اشاره می کنند و توضیحاتی مختصر در این خصوص میxadدهند ): " در حدیث کساء همانطور که می دانید پیامبر صلوات الله علیه خسته بودند، تشریف آوردند منزل حضرت زهرا سلام الله علیها و فرمودند که خسته هستم، حضرت خطاب به دخترشان فرمودند آن عبای یمنی مرا بیاور تا استراحت کنم همین که آن عبا را حضرت زهرا (س) آوردند و...( بقیه ماجرا که در حدیث شریف آمده است ). پیامبر صلوات الله علیه بهترین عطر را به بدن خود میxadزدند و داریم که ایشان ثلث درآمد خود را صرف خرید عطر میxadکردند؛ هر کدام از اهل بیت که از راه می رسیدند از دور بوی ایشان را استشمام میxadکردند. وقتی امیرالمونین (ع)، حضرت زهرا سلام اله علیها و حسنین علیهم السلام به زیر عبا میxadروند از سمت جبرائیل خطاب به رسول اکرم (ص) ندا میxadآید اینxadها چه کسانی هستند که انقدر به ایشان احترام می گذارید؟ پیامبر صلوات الله علیه هم در پاسخ میxadفرمایند اینxadها اهل بیت نبوت و... هستند. ( رجوع شود به متن حدیث شریف کساء ) جبرائیل امین در ادامه سلام و درود خدا را به خاندان نبوت ابلاغ میxadکنند و از رسول الله اجازه میxadخواهند که در جمع اهل بیت پیامبر علیهم السلام باشند. پیامبر اجازه میxadدهند و جبرائیل امین نیز در جمع پنج تن آل عبا حاضر میxadشود. در این حین پیامبر دستانش را بلند کرده و عرض میxadکند: " خدایا این جمع خاندان خاص من هستند، بر اینxadها برکات و صلواتت را نازل بگردان. " درخواست پیامبر در نهایت از خداوند این است که خداوند صلواتش را بر اهل بیتش نازل کند. اینکه گفتیم ختم صلوات و حدیث کسا مکمل هم هستند را میxadشود از این دعای پیامبر دریافت کرد. صلوات؛ درود تام و تمام و سلام قلبی است که انسان از ناحیه دل اظهار میxadکند و قلبا اعلام سلم و سلامت به کسی میxadکند. در ادامه امیرالمومنین از رسول خدا صلوات الله علیه سوال میxadکنند چرا ما این جا زیر کساء جمع شدهxadایم؛ که پیامبر در پاسخ می فرمایند: " اگر در جلسهxadای از مومنین و شیعیان ما ( یکی از دلایلی که تاریخ شیعه به بعثت ربط برمیگردد همین حدیث کسا است ) دور هم جمع شوند و این حدیث را تلاوت کنند از آن مجلس تا موقعی که خارج نشدهxadاند، رحمت و برکات و مغفرت نازل میxadشود. امیرالمومنین (ع) از این پاسخ پیامبر صلوات الله علیه بسیار شاد و خوشحال میxadشوند و تشکر میxadکنند لذا از این خوشحالی حضرت، نوعی بهجت و سرور به پیامبر منتقل میxadشود که ایشان مجددا پاسخ خود را تکرار میxadکنند و می فرمایند: " اگر کسی از شیعیان ما و تو (امیرالمومنین علی علیه السلام )؛ این حدیث و این جلسات ما پنج تن را متذکر شوند، تا وقتی که در آن مجلس هستند و خارج نشدند، تمام هم و غم و گرفتاری هایشان حل میxadشود و هر دعایی که دارند مستجاب خواهد شد. " امیرالمونین (ع) از رسول خدا صلوات الله علیه بابت این جلسه و نعمتی که بر شیعیان تا ابد نهاده شده، تشکر میxadکنند. لذا جلسات ختم و صلوات و حدیث کساء بسیار پر خیر و برکت است. مبارک به معنای پرخیر و خیر زیاد است. حالا ما به جلسات ختم صلوات و حدیث کسا، شرح صحیفه را نیز اضافه کردهxadایم. صحیفه شریف سجادیه کلمات باارزش امام سجاد علیه السلام است که در قالب دعا مطرح شده و حقایق معارفی کلاس دوم را حضرت در این کتاب فرمایش کردهxadاند. از امیرالمومنین صلوات الله علیه سوال کردند که دین چیست؟ ایشان فرمودند: « دین یک مجموعه کارهایی است که وقتی انسان، آنxadها را انجام دهد دین دار است. (الدین هوالعمل ) حضرت دین را مجموعه مجموعه قوانین حقوقی و این ها تعریف نکردهxadاند!

کتاب مجموعه دستورالعملxadهای دین و عمل؛ کلاس اولش قرآن است که میxadگوید نماز بخوانید، روزه بگیرید، خمس بدهید و... احکام ابتدایی و کلی دین را قرآن فرمایش کرده است اما اگر کسی بخواهد در کلاس دوم دین شرکت بکند، کتاب کلاس دوم صحیفه سجادیه است. ما یک بینش داریم یک دانش داریم و یک توانش. رساله های عملیه توانش ما را میxadگویند اینکه چه اعمالی انجام دهیم به این میxadگویند عبادت. در دانشگاهxadها علم میآموزند یا همانxad دانش. صحیفه سجادیه بینش وباورهای انسان را تنظیم میxadکند. اینکه با چه باورهایی زندگی کنیم، این در کتاب صحیفه سجادیه است. دعای بیستم از این کتاب پرخیر مربوط به کسانی می شود که به دنبال مکارم اخلاق هستند؛ مثلا دروغ گفتن حرام اخلاقی و صبر بر گناه واجب اخلاقی است این در حالی است که مکارم اخلاق یعنی مستحبات اخلاقی و آن مکرمتxadهایی که انسان اگر انجام دهد یکسری خیر به او میxadدهند. این را از بنده به یادگار داشته باشید: « همه انسان ها ( مومن یا کافر ) نیاز به امداد غیبی دارند، چرا؟ ما با حواس خمسه تشخیص میxadدهیم و حرکت میxadکنیم؛ این حواس پنجگانه ما خیلی محدود است، ما محدود می بینیم، محدود میxadچشیم و محدود... در حالی که نیازهای زیادی داریم با این حواس پنجگانه نمیxadتوانیم نیازهای زیادمان را مرتفع کنیم لذا باید یک کمک غیبی در کار باشد. کفار و بدان را ابلیس کمک میxadکند، این آیه قرآن است. اما برای اینکه مومنین عمل به بایدها و نبایدهای دین ( عمل به واجبات و ترک محرمات ) میxadکنند شامل حال امدادهای غیبی الهی میxadشوند در غیر اینصورت زندگی نمیxadچرخد. ما آن چنان توانمندی نداریم که تمام کارهایمان را صفر تا صد انجام دهیم. عبادتxadها موجب میxadشود این دست غیبی کمک راه ما در زندگی باشد. اگر انسان بخواهد این امداد غیبی را استفاده کند، باید اهل تقوا شود. در بند دهم دعای بیستم صحیفه شریف داریم: " وَ حَلِّنِي، بِحِلْيَةِ الصَّالِحِينَ " آن لباس و زیور صالحین را بر تن من بپوشان کنایه از اینکه مرا از صالحین قرار بده " وَ أَلْبِسْنِي زِينَةَ الْمُتَّقِينَ " مرا اهل تقوا قرار بده. تقوا مفهموم و معنا نیست بلکه تقوا عمل است. تقوا از مقوله توانش و فعل است، از مقوله مفاهیم دانشی و یادگیری و اینxadها نیست. یادگیری تقوا خیلی راحت است، در حوزه دانشی تقوا همین که یاد بگیریم واجبات را عمل کنیم و از محرمات دوری کنیم این کافیست. آن عمل هستش که مفهموم اصلی تقوا است. اینکه انسان با اختیار خودش به سمت گناه نرود، باتقوا می شود. طبق آیه قرآن خداوند می فرماید اگر کسی با اختیار به سمت گناه نرود، ده الی یازده فایده دنیایی به او میxadرسد. یکی از این فواید رزق است، اگر پول می خواهید به سمت گناه نروید. چطوری؟ " يرزقه من حيث لا يحتسب " خداوند می گوید یک جوری به تو رزق میxadدهم که حتی فکرش هم نمیxadتوانی بکنی. " انَّ الْقدرة لِلَّهِ جَمِيعًا " همه قدرت و تواناییxadها دست خداست. همینطور داریم " إِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا " تمام عزت هم نزد خداست اگر عزت میxadخواهی باید بنده او باشی. خداوند قدرت و عزت مطلق است که به ائمه اذن و اجازه داده تا از طریق ایشان قدرت و عزت و توانمدی به ما انسانxadها برسد. حدیثی داریم در کافی شریف، شخصی آمد نزد امام صادق علیه السلام و به ایشان گفت هرچقدر میxadگردم همسر هم کُف خود را پیدا نمیxadکنم؛ حضرت فرمودند اگر تقوا پیشه کنی همسر خوب پیدا خواهی کرد. شخص یک مقدار به فکر فرو رفت و در ذهنش گذشت که تقوا چه ربطی به همسر خوب دارد، حضرت فکر شخص را خواند و خندیدند و فرمودند همه خوبان به دست خدا خلق شده و خدا بهتر از هرکسی بندگانش را می شناسد تو را نیز خدا به خوبی می شناد لذا آن کس را که با تو باید جور باشد قسمتت خواهد کرد. آن شخص پرسید تقوا چیست؟ که حضرت فرمودند: " اجنتاب عن محارم الله " از محرمات اجتناب کردن. دیگر خیر تقوا، برون رفت از مهلکهxadها و گیر و گرفتاریxadهاست. " ان الله مع المتقین " متقین کسانی هستند که از گناه دوری میxadکنند. اگر انسان مقدمه میل و هوای نفس را با دست خود نچیند به مهلکه نمیxadافتد در غیر اینصورت کار سخت میxadشود. انسان اگر بتواند لباس و زینت تقوا را به تن کند و به معنای عام گناه نکند، خدا او را از امدادهای غیبی بهرهxadمند میxadسازد به قول امروزی ها مرتب شانس میxadآورد و یا مثلا می گویند فلان شخص دست خوبی دارد! شانس و اتفاق اصلا معنا ندارد همه چیز روی حساب و کتاب خداست. در عبارت داریم یک برگ از درخت نمی افتد مگر از روی حساب و کتاب.

والسلام

هیئت میثم تمار - قزوین...